Chín sứ mệnh
Nine Missions for Nine Billion
Trang này viết cho một người chưa ra đời.
Chín sứ mệnh không phải chín điều 9Chain hứa cho ai — chúng là chín việc 9Chain nhận làm cùng, và mỗi việc có mặt trong cả ba thì cùng lúc: đối xử với cái đã xảy ra, làm một việc cho người đang sống, để lại một thứ cho người chưa tới.
Chín trụ là chín động từ, không phải chín giá trị. Giá trị thì tuyên bố; động từ thì phải làm, và làm thì nhìn thấy được — nên mỗi trụ đi kèm một dấu hiệu và một điều không đánh đổi.
Hình 10 — Ba thì không chia chín trụ ra, mà cắt ngang qua từng trụ. Trụ nào thiếu một mặt thì chưa viết xong.
Thứ tự dưới đây là thứ tự đọc, không phải thứ tự quan trọng.
1 · Tri ân toàn cầu
Việc đã làm cho người khác không bao giờ hết hạn.
Việc bạn làm cho người khác vẫn còn nguyên giá trị khi chính bạn đã quên nó — và được hoàn lại theo một công thức ai cũng đọc được.
2 · Chữa lành toàn cầu
Một cuốn sổ không bao giờ quên thì phải học cách tha thứ.
Ở cuốn sổ không ai xoá được, chữa lành là ghi thêm: bản sửa nằm cạnh bản sai. Nhớ, mà vẫn cho đi tiếp.
3 · Đồng thuận toàn cầu
Luật là của chúng ta — và cả phán quyết, khi chúng ta bất đồng.
Nhiều mạng đã đồng thuận rất giỏi về thứ tự giao dịch. Cái khó hơn, và đáng hơn, là đồng thuận về con người.
4 · Tôn vinh toàn cầu
Đặt con người làm thứ được đếm.
Bạn có thể giàu hơn tôi — nhưng không thể là hai con người. Hệ thống tôn vinh cái gì thì rồi sẽ sinh ra nhiều cái đó, nên chọn đúng thứ để đếm là chọn tương lai.
5 · Bảo vệ toàn cầu
Cuốn sổ ghi về bạn là của bạn — và không ai lấy nó đi được.
Cuốn sổ ghi về đời bạn nên nằm trong tay bạn: chìa khoá của bạn, nội dung kín, và nó sống tiếp khi người dựng ra nó không còn.
6 · Thúc đẩy toàn cầu
Không cần đã có, mới được bắt đầu.
Bước đầu tiên luôn đắt nhất, và đắt nhất đúng với người ít có nhất — nên bước ấy phải mở cho người chưa có gì trong tay.
7 · Kết nối toàn cầu
Một danh tính, đi theo con người tới mọi nơi.
Một danh tính đi theo bạn như khuôn mặt của chính bạn, được mọi cuốn sổ công nhận — và không dừng lại ở biên giới nào.
8 · Cộng hưởng toàn cầu
Những người xa lạ không cần tin nhau, làm ra thứ một mình không ai làm nổi.
Con người làm được điều đó ở chợ làng suốt hàng nghìn năm. Cái còn thiếu là làm được nó ở quy mô cả hành tinh.
9 · Gìn giữ toàn cầu
Tồn tại mãi mãi, và tiến hoá mãi mãi. Sẽ không bao giờ có 10.0.
Một đứa trẻ sinh năm 2100 mở cuốn sổ này ra vẫn đọc được dòng đầu tiên — và sửa được chỗ sai của thế hệ chúng ta mà không phải phá đi xây lại.
Chín lời hứa, và dấu hiệu để biết chúng đang thành
Chín mục trên nói mỗi trụ nghĩa là gì. Bảng này nói mỗi trụ nhìn ra bằng dấu hiệu nào — đặt cạnh nhau thì chín lời hứa thành chín thứ thấy được.
| Trụ | Dấu hiệu đang thành | Điều không đánh đổi |
|---|---|---|
| Tri ân | khoảng cách suất lớn nhất ↔ suất người ở giữa | suất phát trước cho người đến sớm |
| Chữa lành | sửa được bằng một bản ghi khác, không phải sinh lại mạng | xoá lịch sử |
| Đồng thuận | phần quyền biểu quyết ngoài tay dự án | luật quyết bên ngoài chain |
| Tôn vinh | phần phát vào ví người đã xác minh | thưởng theo vốn hoặc thâm niên |
| Bảo vệ | số chain có chìa khoá ở tay chủ | chỗ đi thuê trong sổ của người khác |
| Thúc đẩy | số người bắt đầu được khi ví rỗng | đòi tài sản trước khi tham gia |
| Kết nối | số danh tính được từ hai nơi trở lên công nhận | ốc đảo |
| Cộng hưởng | phần giao dịch có hai bên độc lập | tính năng chỉ phục vụ một bên |
| Gìn giữ | bản ghi cũ nhất có tới block đầu không | tối ưu quý này, đóng cửa mười năm sau |
Bảng cố ý không nói đã xong tới đâu: việc nào đã chạy thật thì đọc ở Rủi ro và điều còn ngỏ, mạng đang ở nấc nào thì đọc ở Tự kiểm mạng.
Chỗ còn xa nhất, và đường đi tới đó
Ba trụ còn xa đích nhất — Đồng thuận, Chữa lành, Tri ân — đều là ba trụ nói về mặt quá khứ, và đó không phải trùng hợp: hứa thì rẻ, xử tử tế với cái đã xảy ra rồi mới đắt. Ba dấu hiệu cho biết chúng đang tới gần: quyền biểu quyết ra khỏi tay dự án · sửa sai bằng một bản ghi khác thay vì sinh lại mạng · cách hoàn lại đóng góp được khắc thành công thức đọc được. Bảo vệ còn phụ thuộc việc các node rời khỏi một chỗ.
Một dự án còn trẻ thì chưa tới — đó là tuổi, không phải lựa chọn. Và cả bốn chỗ ấy chung một con đường, cũng là con đường rẻ nhất: rải node ra khỏi một chỗ, rồi khắc một lịch chuyển giao quyền ai cũng đọc được.
Câu chốt: chín trụ này không phải chín điều để tin, mà là chín thứ để nhìn thấy. Khoảng cách giữa lời và dấu hiệu có thu hẹp lại hay không — đó mới là câu trả lời, và nó tự nói ra theo thời gian.
→ Đọc tiếp: Chiến lược hai nhánh — Vì sao xây cùng một thứ hai lần