Lộ trình

Thứ tự các việc, và chỉ một bước khắc

Lộ trình của 9Chain công bố thứ tự, và cố ý không công bố ngày. Lý do được chính dự án nói thẳng: thứ tự là thứ giữ được, còn ngày tháng ở giai đoạn này thì không — nên đăng một cái lịch chỉ là đăng một thứ sẽ phải rút lại.

Ba chỗ trong thứ tự này đáng đọc kỹ hơn phần còn lại.

Phép đo đứng trước lá phiếu, và cơ chế biểu quyết phải công bố trước khi lá phiếu mở. Hai ràng buộc ấy là hai cổng, không phải hai lời hứa — chúng quyết định lượt biểu quyết có nghĩa hay chỉ là một cuộc bỏ phiếu theo cảm tình. Cách đo từng tiêu chí và ba cổng còn phải qua nằm ở Phép đo và lá phiếu.

Phi tập trung hoá đứng sau ngày ra mắt. Đây là chỗ lộ trình này khác phần lớn lộ trình khác: ngày mạng chính thức chạy không phải vạch đích. Ở thời điểm khắc, quyền vẫn còn tập trung hơn mức nó nên có — nói khác đi là nói dối. Phi tập trung hoá vì thế là một nấc đứng sau, và là nấc duy nhất không kết thúc bằng một buổi ra mắt: nó xong khi không còn việc nào cần tới một khoá quản trị, và đó là con số đếm được (xem Cam kết tháo giàn giáo ở mục Quản trị).

Bạn đang ở nấc nào là một dữ kiện sống, nên nó không nằm ở đây — cách tự đọc ra nó ở mục Tự kiểm mạng.

Đây là điều quan trọng nhất cần mang theo khi đọc phần còn lại: không một dòng nào trong tài liệu này bị khắc trước khi mạng chính thức sinh ra. Quãng thử nghiệm tồn tại chính là để những gì viết ở đây bị đem ra thử, bị cãi, và bị sửa — bằng biểu quyết của cộng đồng, gần như không giới hạn điều khoản nào. Ngoại lệ duy nhất là phần lõi đã rút tới mức tối giản: ba block tưởng niệm mở đầu sổ, và chính cái luật mọi thứ còn lại do cộng đồng cùng quyết (mục Kinh tế LOVE9).

Mạng chính thức bắt đầu từ một trang trắng

Một bản trước của tài liệu này viết rằng mạng chính thức là tổng của các kỳ thử — lịch sử của chúng được bảo lưu rồi gắn vào sổ chung. Điều đó đã bị đảo, và đây là chỗ ghi lại việc đảo. Lập trường hiện hành: mạng chính thức sinh ra từ một genesis mới, không phải phần tiếp nối của một mạng thử nghiệm, và số dư trên mạng thử nghiệm không được mang sang.

Lý do đáng ghi hơn kết luận. Một cuốn sổ nhận vào lịch sử của những mạng đã bị dựng lại nhiều lần thì phải trả lời được câu hỏi bản nào trong số đó là bản thật — và không có câu trả lời nào cho câu ấy mà không cần tới một người đứng ra chọn hộ. Bắt đầu từ trang trắng nghe bạc bẽo hơn, nhưng nó là phương án duy nhất không cần một người như thế.

⚠️ Việc bạn làm ở mạng thử nghiệm không mất, nhưng cũng không tự thành số dư. Thứ đã chốt là số dư không mang sang. Thứ chưa chốt là công đóng góp ở kỳ thử rồi sẽ được ghi nhận ra sao — chỗ ấy mang nhãn CÒN TRỐNG, và cộng đồng biểu quyết. Ai nói với bạn rằng chạy mạng thử nghiệm sẽ chắc chắn đổi ra token là đang nói thay dự án.

Còn một ranh giới nữa phải nói cho hết, vì nó dễ bị đọc rộng ra thành thứ nó không phải. Một mạng thử nghiệm có thể bị xoá và dựng lại từ đầu — đó chính là việc mà quãng thử nghiệm sinh ra để làm, và nó đã xảy ra nhiều lần. Khi điều đó xảy ra, số dư, địa chỉ, hợp đồng và lịch sử block của bản bị bỏ không tự chảy sang bản sau; đừng xây thứ gì phụ thuộc vào việc một mạng thử còn sống mãi. Và ranh giới ấy không có ngoại lệ nào đứng phía sau: không có một lời hứa kế thừa nào đỡ lấy nó.

Bảo lưu chỉ có nghĩa nếu người ngoài kiểm được, nên luật đi kèm là một thao tác đếm được: trước mỗi lần một mạng bị sinh lại, bản sao trọn vẹn của cuốn sổ cũ cùng mã băm của nó được công bố. Ai cũng tải về, băm lại, và đối chiếu được thứ đã xảy ra — kể cả rất lâu sau khi chính mạng ấy không còn chạy. Thứ được mang sang là hồ sơ đóng góp đã công bố kèm mã băm, không phải số dư.

Hình 36 — Thứ tự các việc, cố ý không kèm ngày. Chỉ một nấc khắc, và nấc cuối đứng SAU nấc khắc.

Câu chốt: lộ trình này công bố thứ tự chứ không công bố ngày, và đó là điều duy nhất trung thực ở giai đoạn này — thứ tự thì giữ được, ngày thì chưa. Hai chỗ đáng nhớ nhất: phép đo đứng trước lá phiếu, và phi tập trung hoá đứng sau ngày ra mắt. Lộ trình nào đặt "phi tập trung" trước ngày ra mắt là đang bán một thứ chưa có.

Trong phần này

→ Đọc tiếp: Mạng và điểm truy cập — Mở ở đâu để tự xem