Mạng của dự án phục vụ vài mặt giao tiếp công khai. Trang này nói mỗi mặt dùng để làm gì và bạn kiểm được điều gì qua nó — chứ không phải để bạn chép số liệu về.

Mặt giao tiếp	Dùng để	Bạn tự kiểm được gì
Giao diện đồng thuận (Cosmos RPC)	Hỏi trạng thái nút, danh sách người ký, tệp khai sinh	Mạng này sinh lúc nào · ai đang ký block · nó có đang tiến không
Giao diện tương thích EVM (JSON-RPC)	Trỏ ví và công cụ quen thuộc vào mạng	Gọi hợp đồng, đọc số dư bằng công cụ bạn đã tin sẵn
Giao diện truy vấn (REST)	Đọc trạng thái theo mô-đun	Tham số đang có hiệu lực, không phải tham số trong tài liệu
Vòi cấp thử	Xin một khoản nhỏ để thử trên kỳ thử	Rằng đây là tiền của kỳ thử, không phải tài sản
Explorer	Nhìn bằng mắt, không cần công cụ	Block, giao dịch, người ký — bản do một bên khác dựng

Sơ đồ

flowchart TB You["Công cụ của bạn"] --> C["Giao diện đồng thuận trạng thái · người ký · genesis"] You --> E["Giao diện EVM ví · hợp đồng"] You --> Q["Giao diện truy vấn tham số đang chạy"] C --> T{"Hai câu phải khớp: địa chỉ tự khai mạng nào? block đầu sinh lúc nào?"} T --> OK["Khớp: đọc tiếp"] T -.-> NO["Lệch: đừng tin con số nào"]

Hình 26 — Mọi đường vào đều phải đi qua cùng một phép kiểm hai câu.

Luật tên gọi, và vì sao nó đáng giá hơn vẻ ngoài. Dự án đặt luật: địa chỉ công khai của một kỳ thử mang sẵn chữ testnet trong tên, mạng chính thức sẽ có tên riêng của nó, và một địa chỉ đã mang nghĩa nào thì không bao giờ đổi sang nghĩa khác. Nhờ luật ấy, một đường dẫn bạn lưu lại giữ nguyên ý nghĩa về sau, thay vì một ngày nào đó lặng lẽ trả về dữ liệu của một mạng khác. Đó cũng là lý do phần Tự kiểm mạng bắt bạn hỏi hai câu chứ không phải một: địa chỉ này nói nó là mạng nào và block đầu tiên của nó sinh lúc nào — hai câu phải cùng chỉ về một chỗ, lệch nhau thì có một lời khai đang sai.

Ba điều trang này cố ý không làm. Nó không chép danh sách địa chỉ vào thân bài như một sự thật vĩnh viễn — danh sách sống ở tài liệu kỹ thuật của dự án, mục Public endpoints, và đó là bản đúng. Nó không ghi con số nào của mạng — số sống nằm ở khung đọc-trực-tiếp trong Tự kiểm mạng. Và nó không hứa rằng những đường này sẽ luôn miễn phí hay luôn chịu được mọi tải: đó là hạ tầng phục vụ cho việc thử, không phải cam kết dịch vụ.

Explorer là một dự án riêng. Nó không do cùng một đội vận hành với mạng, và đấy là điểm cộng chứ không phải điểm trừ: một bên thứ hai đọc cùng cuốn sổ chính là cách rẻ nhất để phát hiện một bên đang kể sai.

Câu chốt: một điểm truy cập chỉ đáng tin khi tên của nó nói cùng một điều với dữ liệu nó trả về — hãy hỏi cả hai câu trước khi tin bất kỳ con số nào.