Cùng một hệ thống, tả ba lần ở độ phân giải tăng dần. Dừng sau lượt một, bạn vẫn nắm được luật.

Lượt một — bốn tầng

Bốn tầng dưới đây cố ý không đánh số, vì số sẽ bị đọc nhầm thành thang Layer 0/1/2 của ngành — hai cách chia hoàn toàn khác nhau. Chỗ đứng của 9Chain trên thang ấy nói ở mục Bối cảnh.

Tầng	Là gì	Công nghệ
Nền chuỗi	Khung blockchain	Cosmos SDK, Cosmos EVM, CometBFT
Chuỗi sinh ra	Thứ khách nhận được	EVM appchain riêng tư, có cổng tuân thủ, không thu phí người dùng, nối liên thông
Cỗ máy sinh chuỗi	Thứ dựng ra chúng	Operator Kubernetes, API cấp phát, console, kho khoá, explorer, relayer
Mạng chung — 9Chain	Blockchain công cộng, nơi danh tính · quản trị · giá trị sống chung cho mọi chuỗi	token native LOVE9, tách hẳn khỏi nhiên liệu của chuỗi khách

Tầng cuối là tầng dễ bị bỏ quên nhất khi người ta mô tả một cỗ máy sinh chuỗi — và bỏ nó đi thì cái còn lại chỉ là một dịch vụ dựng hạ tầng. Đa chuỗi mà không có mạng chung thì chỉ là nhiều ốc đảo. Phần ngay dưới đây nói vì sao.

Ranh giới giữa tầng Mạng chung và ba tầng kia là một quyết định thiết kế, không phải sự sắp xếp tình cờ: token của mạng chung không bao giờ là điều kiện để một chuỗi khách hoạt động. Khách trả bằng tiền thật, và chuỗi của họ chạy bất kể token có giá bao nhiêu, kể cả khi không có giá nào.

Lượt hai — vòng đời một chain

Một chain là một bản kê khai. Operator đọc bản kê khai đó rồi tự đưa hệ thống về đúng trạng thái được mô tả, lặp đi lặp lại.

Sơ đồ

flowchart TB M["Bản kê khai Chain"] --> P["Chờ tạo vùng riêng"] P --> G["Dựng sinh khoá vào kho khoá dựng genesis rồi kiểm tra"] G --> D["Triển khai validator · RPC · faucet · explorer"] D --> S["Đồng bộ chờ đủ quorum sản block"] S --> H["Khoẻ kiểm lại theo chu kỳ"] D -.-> F["Hỏng chẩn đoán rồi thử lại giãn dần"] S -.-> F F -.-> P H --> T["Tháo dỡ dọn sạch tài nguyên"]

Hình 17 — Vòng lặp tự cân bằng trạng thái. Mỗi vòng cho cùng kết quả dù chạy bao nhiêu lần, nên operator khởi động lại lúc nào cũng an toàn.

Bước khó nhất là dựng genesis: sinh khoá từng validator vào kho khoá, tạo tài khoản, đưa validator thẳng vào genesis, đặt tham số nền, rồi kiểm tra trước khi ghi. Một genesis sai không sửa được bằng bản vá; nó chỉ sửa được bằng cách sinh lại cả mạng.

Lượt ba — nhiều khách trên cùng hạ tầng

Sơ đồ

flowchart LR subgraph NT["Vùng riêng của chain A"] A1["Validator do nền tảng chạy"] A2["RPC · faucet explorer"] end subgraph NB["Vùng riêng của chain B"] B1["Validator do nền tảng chạy"] end Q["Hạn ngạch tài nguyên chính sách mạng quyền tối thiểu"] --- NT Q --- NB X["Node của KHÁCH chạy bên ngoài"] -.->|"genesis · danh sách peer · khoá do operator sinh"| A1 Y["Node KIỂM TOÁN chạy bên ngoài"] -.-> A1

Hình 18 — Ranh giới trách nhiệm: operator chỉ quản node của nền tảng.

Node của khách và của kiểm toán chạy bên ngoài, trên hạ tầng của chính họ; operator chỉ sinh ra hiện vật để họ tham gia. Đó là điều làm cho "đa bên" là thật chứ không phải trang trí — nếu mọi node đều do một bên vận hành thì cụm từ ấy vô nghĩa.

Câu chốt: khi vòng đời một chain được viết thành mã, "chạy một blockchain" thôi là dự án hạ tầng. Nó thành một dòng cấu hình có thể đem đi xét duyệt.